Het vreemde verschijnsel Vierdaagse

Uitgegeven: 18 juli 2006 18:34

De Vierdaagse van Nijmegen is ook al de schuld van sportpionier Pim Mulier. Bij elkaar opgeteld is het aantal kilometers misschien minder dan bijvoorbeeld de Spartathlon (246 kilometer rennen!), maar met deze hitte is het een ontzettende opgave. En dat niet eens voor een prijs voor de snelste, maar heel Nederlands om alleen de prestatie. Al een halve eeuw geleden waren er sportjournalisten, die dit fenomeen probeerden te begrijpen. “Het pleit voor de sportzin van het Nederlandse volk dat er zo’n grote animo voor bestaat.”
 

Mulier was in de periode van 1870 tot ongeveer 1950 altijd te vinden in de buurt van sport. Oprichter van de eerste voetbalclub in het land, van de voetbalbond, initiatiefnemer van de Elfstedentocht en nog veel en veel meer.

Hij had in 1908 ook de stoot gegeven tot de oprichting van de Nederlandse Bond voor Lichamelijke Opvoeding, die in 1909 de eerste Vierdaagse organiseerde. Alleen was in die tijd behalve Nijmegen ook Utrecht de plaats van handeling.

Zo’n twintig à dertig mensen liepen mee, wat pas na 1928 - toen in Nederland de Olympische Spelen werden gehouden- explosief zou gaan stijgen. En die eerste lopers waren eigenlijk allemaal soldaten, die gedurende de hele geschiedenis van dit evenement hier een stempel op zouden drukken.

Net als de tegenstanders van het militarisme, die zich steeds vaker met spandoeken tegen het leger opstelden langs de route. Maar in feite is dat vanuit historisch oogpunt hetzelfde als een demonstratie bij de Elfstedentocht, waarbij de deelnemers zich niet keren tegen het fenomeen op zich, maar wel de balen hebben van al dat ijs en die schaatsen. Zo is het ook bij de Vierdaagse: die soldaten lopen nu eenmaal mee, omdat dat hoort. Een troost voor de tegenstanders kan dan wellicht zijn dat wandelende militairen geen oorlog voeren, maar hoogstens de eendjes in het water langs de route.

Wat de tegenstanders nog wel zouden kunnen aankaarten, is dat het voor de huidige militairen makkelijker is geworden om uiteindelijk hun prijs in ontvangst te nemen. In de beginjaren waren alle militaire deelnemers namelijk verplicht om iedere dag na afloop nog een kilometer te rennen. Als iemand daar niet in slaagde, had die pech: diegene kreeg geen bronzen medaille.

Vreemde vertoning

Eigenlijk is het wel wat vreemd, die Vierdaagse. Dat vond sportjournalist M.J. Adriani Engels ook en boog zich hier ruim veertig jaar geleden eens over, waarbij hij zich vooral bezighield met het verschil met bijvoorbeeld de Tour de France. Die bronzen medaille bijvoorbeeld die eerdergenoemde soldaten pas na een extra sprint konden bemachtigen. Waarom haalt iemand het in zijn hoofd om zichzelf af te beulen voor een aandenken dat op de rommelmarkt in kilo’s wordt verkocht?

‘Er is één enorm verschil,’ stelt Adriani Engels, ‘Terwijl de Ronde van Frankrijk bestemd is voor beroepsrenners, die er hoge bedragen aan kunnen verdienen, zijn ”onze” Tours de France te voet en op de schaats rigoureus amateuristisch. Niemand krijgt zelfs maar een cent vergoeding voor de reis- en verblijfskosten, die hij geheel zelf moet betalen, en er valt niets meer aan te verdienen dan een simpel kruisje. In deze tijd van verwaterd amateurisme is zoiets eigenlijk ouderwets-degelijk, het pleit voor de sportzin van het Nederlandse volk dat er zo’n grote animo voor bestaat.’

Prachtig, de Vierdaagse als de perfecte spiegel van ‘s lands deugdzaamheid en noeste waarden. Wat dat betreft precies hetzelfde als het dammen, dat volgens tijdschrift de Revue der Sporten in 1907 ook zo’n typisch Nederlandse bezigheid is: ‘Een spel, waarbij het denken het doen voorafgaat. Een spel, dat de gunst van een Fortuna verfoeit, doch de ingevingen van een Minerva tot richtsnoer kiest; een spel, dat de eer stelt boven het geluk. Een spel, dat vriendschap kweekt, de geest verkwikt, verrijkt en het verstand verscherpt.’

Justitie onderzoekt feiten rond drama Vierdaagse

Uitgegeven: 20 juli 2006 23:58
Laatst gewijzigd: 21 juli 2006 10:09

ARNHEM - Het Openbaar Ministerie in Arnhem gaat de feiten rond het drama van de Nijmeegse Vierdaagse 'serieus onderzoeken'. Er is nog geen strafrechtelijk onderzoek gaande. "We onderzoeken de feiten. Mogelijk leiden de conclusies tot een dergelijk onderzoek", aldus een woordvoerster van justitie donderdag.
 

De gemeente Nijmegen overweegt ook onderzoek naar fouten van de organisatie te gaan doen. De PvdA in Nijmegen wil dat naast de organisatie ook de gemeente onderzocht wordt. Fractievoorzitter Rutger Zwart: "Justitieonderzoek lijkt ons een tikje overdreven".

De SP en PvdA dringen overigens ook aan op professionalisering van de organisatie van de Vierdaagse. De Onderzoeksraad voor Veiligheid houdt de ontwikkelingen en de discussie in de gaten, maar doet nog geen onderzoek. "We kijken of er reden is om een onderzoek in te stellen. Vooralsnog is dat niet zo", zegt een woordvoerder vrijdag.

Wandelevenement

Op de eerste dag van de Vierdaagse (dinsdag) kwamen twee mensen om het leven. Tientallen anderen moesten naar het ziekenhuis als gevolg van de enorme hitte. Daarop is besloten de negentigste editie van het grootste wandelevenement ter wereld na de eerste dag af te gelasten.

Weer

In eerste instantie zei de organisatie overvallen te zijn door het warme weer. Na een storm van beschuldigingen dat iedereen kon weten dat het zo heet zou worden, stelde de Stichting Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen donderdag dat de weersomstandigheden wel degelijk veel extremer waren dan verwacht. Vooral de 'totale windstilte' kwam volkomen onverwacht, aldus de organisatie.

In een verklaring schrijft de organisatie dat ze zich maandag heeft gebaseerd op diverse internetsites. Die voorspelden 29 graden in de middag en 'boven de 30' in de namiddag, met een zwakke tot matige wind en een lage luchtvochtigheid. "Die combinatie van factoren maakte extra maatregelen niet nodig", schreef de organisatie.

De werkelijkheid was echter extremer, meent het bestuur. De temperatuur klom niet tot 32 graden op, maar tot 33,4 graden. En de zwakke wind bleef helemaal uit op de gloeiend hete Oosterhoutsedijk, waar de wandelaars bij bosjes omvielen. "De totale windstilte leidde tot een hoge gevoelstemperatuur", concludeert de stichting.

KNMI

Een woordvoerder van het KNMI verbaast zich over deze verdediging. "De voorspelling was helemaal correct. Een zwakke tot matige wind, dat kan natuurlijk lokaal variëren. Je kunt nooit per straat voorspellen." In het organiserende team zit geen ervaren meteoroloog. "Daar was nooit aanleiding voor", aldus de stichting. De organisatie zal zelf ook de gang van zaken evalueren.

Politiek

De Nijmeegse politiek dringt aan op professionalisering van de Vierdaagse en meer invloed van de gemeente Nijmegen. Verschillende partijen zien daarnaast graag een uitgebreide gemeentelijke evaluatie. "Een uitgebreide evaluatie kan ons helpen om de Vierdaagse in de toekomst te professionaliseren", zegt fractievoorzitter Rutger Zwart van de PvdA, de grootste partij in de Waalstad. Zwart trekt echter de grens bij het feitenonderzoek van justitie in Arnhem. "Dat vinden we toch een tikje overdreven."

Andere partijen in de gemeenteraad vinden dat er protocollen moeten komen, zoals het automatisch inkorten van wandelroutes zodra de temperatuur boven de 30 graden uitkomt. Een gemeentewoordvoerder zegt dat het 'logisch' is dat de gemeente de gebeurtenissen evalueert. De gemeente maakt mogelijk vrijdag al bekend welke vorm die evaluatie krijgt.

Vierdaagse informeerde zich onzorgvuldig

Uitgegeven: 20 juli 2006 10:30
Laatst gewijzigd: 20 juli 2006 13:50

AMSTERDAM - De organisatie van de Nijmeegse Vierdaagse heeft zich onzorgvuldig geïnformeerd over de weersverwachting voor dinsdag. Zo zou er geen contact zijn geweest met een weerbureau, meldt de NOS donderdag.
 

Het hoofd van de medische dienst laat weten dat hij op de site van Meteo Consult heeft gekeken. Volgens hem stond daar op dat het rond de dertig graden zou worden met een fris windje.

Een woordvoerder van Meteo Consult weerspreekt dit. Volgens hem stond er op de website dat het ruim 33 graden zou worden zonder wind. Hij vindt het niet professioneel dat de organisatie van de Vierdaagse geen contact heeft gehad met Meteo Consult.

Grote onzin

Het KNMI noemde het woensdagavond "grote onzin" dat de organisatie verrast kan zijn geweest door de hoge temperaturen. "Ze zijn niet overvallen. Vorige week werd al een hittegolf aangekondigd", aldus een woordvoerder van het weerinstituut.

"De verwachting was toen al tussen de dertig en 35 graden rond de eerste dag en verder oplopende temperatuur de dag erna. Dat is uitgekomen. Er is geen plotselinge weersverandering geweest, juist heel standvastige temperatuur. Ik begrijp niet hoe ze erbij komen", aldus de woordvoerder.

Afgelast

De negentigste editie van de Nijmeegse Vierdaagse werd dinsdagavond afgelast nadat eerder twee wandelaars waren overleden als gevolg van de extreme hitte. Dertig mensen moesten in het ziekenhuis worden opgenomen.

De twee doden waren Nederlandse mannen. Een van hen liep de Vierdaagse voor de dertiende keer. Ze zijn geboren in 1940 en 1948.

Wandelaars verlaten Nijmegen

Uitgegeven: 19 juli 2006 10:03
Laatst gewijzigd: 19 juli 2006 12:56

NIJMEGEN - Slechts een kleine groep wandelaars heeft zich woensdag bij de start van de Nijmeegse Vierdaagse gemeld om te gaan wandelen, ondanks de afgelasting dinsdag. Twee deelnemers kwamen op de eerste dag van de Vierdaagse om het leven. Het was zo warm dat veel wandelaars in de problemen kwamen. Eén van de dodelijke slachtoffers is onwel geworden op de Oosterhoutse dijk in Lent.
 

De overleden wandelaars zijn beide mannen, waarvan een geboren is in 1940 en de ander in 1948. Dat meldde burgemeester Guusje ter Horst woensdag tijdens een persconferentie. In drie ziekenhuizen liggen nog zes mensen. Van één patiënt is de toestand onduidelijk, twee anderen zijn er nog niet goed aan toe, maar buiten levensgevaar.

De meeste wandelaars hebben begrip voor het besluit van de organisatie om de Vierdaagse niet door te laten gaan, maar zijn wel teleurgesteld. Duizenden deelnemers verlaten dan ook de stad in de loop van de dag, zo voorspelt de organisatie.

Militairen

Ook de militairen, die woensdag zonder bepakking hadden mogen lopen, vertrekken uit Nijmegen. Het militaire kamp Heumensoord maakt zich gereed voor het vertrek van de 5000 soldaten die deelnamen aan de Vierdaagse. De 1500 Nederlanders die daar zaten vertrekken woensdag met bussen, de buitenlandse militairen hebben langer de tijd om hun terugreis te regelen.

Politie

De politie riep in de vroege ochtend op niet naar Nijmegen te komen voor de Vierdaagsefeesten. De kans was volgens de politie groot dat feestgangers vast zouden komen te zitten in het verkeer rond de stad, wat bij de extreem hoge temperaturen voor gezondheidsrisico's zorgt. De politie verwacht inmiddels geen verkeersproblemen mee wat betreft de doorstroming.

De organisatie heeft een groot deel van de routering al verwijderd en zal in de loop van de dag afzettingen opruimen.

Hitte

De organisatie gelastte het evenement af omdat zij de hulpverlening voor de 48.000 wandelaars de komende dagen niet kon garanderen. Door de hitte tijdens de negentigste editie van de Vierdaagse werden honderden mensen onwel. Naast de twee overleden deelnemers, ligt nog een persoon in kritieke toestand in het ziekenhuis. Twee andere deelnemers zijn na reanimatie buiten levensgevaar.

Slachtoffer

Een van de twee mensen die dinsdag om het leven kwam is een ervaren wandelaar die dit jaar voor de dertiende keer meedeed aan de Vierdaagse. Dat schrijft een kind van het slachtoffer op het internetforum van de vierdaagsewebsite. "Via deze weg wil ik laten weten dat mijn vader een zeer ervaren Vierdaagseloper was. De berichten over niet genoeg drinken en/of eten zijn niet op hem van toepassing. Hij verkeerde in goede gezondheid en was gedegen voorbereid." Wie het andere slachtoffer is, is nog onduidelijk.

1972

Het is eenmaal eerder voorgekomen dat er doden zijn gevallen bij de wandeltocht. Dat gebeurde in de editie van 1972, die tot nu bekend stond als de warmste Vierdaagse ooit. Het werd toen overigens iets minder warm dan dit jaar met een hoogste temperatuur van net geen 32 graden. De tocht is toen niet afgelast omdat de omstandigheden minder extreem waren.

Feest blijft ondanks abrupte stop Vierdaagse Nijmegen

Uitgegeven: 19 juli 2006 16:32
Laatst gewijzigd: 19 juli 2006 23:55

NIJMEGEN - De feesten die bij de Vierdaagse horen, gaan de komende dagen gewoon door. Ook bleven veel bezoekers woensdag hangen in Nijmegen, ondanks de abrupte afgelasting van het grootste wandelevenement van de wereld een dag eerder. De echte wandelaars verlieten wel massaal de campings en pensions.
 

Marsleider Wim Jansen hield ook woensdag vol dat de omstandigheden dinsdag erger waren dan vooraf voorspeld. "Het werd bijvoorbeeld geen 29 maar 33,4 graden. Er waaide geen verfrissende wind, het was juist windstil."

Onzin

Het KNMI noemt het 'grote onzin' dat de organisatie van de wandeltocht verrast kan zijn geweest door de hoge temperaturen. "Ze zijn niet overvallen. Vorige week werd al een hittegolf aangekondigd", zei een woordvoerder.

De verwachting was toen al tussen de dertig en 35 graden rond de eerste dag en verder oplopende temperatuur de dag erna. "Dat is uitgekomen. Er is geen plotselinge weersverandering geweest, juist heel standvastige temperatuur." Woordvoerder André Sonneville van de organisatie zei in een reactie dat vooral de combinatie van hoge temperatuur met de oplopende vochtigheidsgraad van de lucht en de windstilte de verrassing bepaalde.

Ervaren

Dinsdag kwamen twee wandelaars, geboren in 1940 en 1948, te overlijden na een tocht in felle zon en hitte. Een van hen was een ervaren wandelaar die al voor de dertiende keer meeliep. Tientallen anderen werden per ambulance afgevoerd. Woensdagavond lagen nog zes deelnemers in het ziekenhuis. Niemand is nog in levensgevaar.

Alles wat met de wandelingen te maken had, verdween in de loop van de dag uit het straatbeeld: de tribunes op de St Annastraat en het Keizer Karelplein werden afgebroken, de kramen verdwenen en de spandoeken werden opgerold.

Start

Woensdagmorgen verscheen een klein aantal wandelaars toch bij de start. Sommigen omdat ze nog niet op de hoogte waren van het besluit, vooral buitenlandse deelnemers, anderen om er over na te praten.

De organisatie van de Vierdaagse Afstandsmarsen legde uitvoerig uit waarom ze besloten had om de 90ste editie af te gelasten, wat nooit eerder is gebeurd. Vooral donderdag: dan wordt het volgens de voorspelling niet alleen heet, maar ook benauwd. Juist dan staat een heuvelachtig gebied op het programma.

Tranen

Jansen werd pas om zes uur dinsdagmiddag geïnformeerd dat het helemaal misging, ondanks het feit dat al urenlang de sirenes van de ambulances overal in de stad te horen waren. De marsleider zegt 's nachts geen oog te hebben dichtgedaan. "Het is gewoon klote. Sommige van onze medewerkers lopen met tranen in de ogen."

Het was dinsdagmiddag zo warm, dat zelfs ervaren wandelaars totaal verrast werden, analyseerde Frits Coumans, hoofd van de Geneeskundige Hulp tijdens de Vierdaagse. Op de eerste wandeldag veranderde de situatie de laatste twee uur dramatisch. "De mensen vielen op de Oosterhoutsedijk bij bosjes. Daarop hebben we groot opgeschaald."

Er kwamen meer dan driehonderd meldingen binnen, 112 was enige tijd overbelast. Tussen half vier en vier uur waren 52 spoedtransporten onderweg naar ziekenhuizen.

Balans

Ondernemers in Nijmegen maken inmiddels de balans op. Winkeltjes met prullaria rond het wandelfestijn verkochten hun waar voor een habbekrats. Sponsors moeten de cadeautjes voor hun gasten, opbergen tot volgend jaar. Ze lopen vooral publiciteit mis. De kwekers van gladiolen, die traditioneel bij de finish vrijdag worden uitgedeeld, zitten met een kater. De prijs op de veiling is gedaald van 11 naar 4 eurocent. Normaal gezien worden 150.000 stuks verkocht bij een Vierdaagse.

Voor de horeca lijkt de schade mee te vallen. Terrassen zaten woensdag nog vol. Volgens het regionaal bureau voor toerisme blijft 70 procent van de bezoekers hangen. Die zoeken alternatief vertier. "Er is een grote vraag naar huurfietsen en routes door bos- en waterrijk gebied", zegt Hanneline Oosting van de toeristische dienst.

Feesten

De meerdaagse feesten, die een miljoen mensen trekken, gaan gewoon door. "Als we de feesten ook schrappen, hebben de wandelaars niets meer. Dan zijn tienduizenden voor niets afgereisd", verklaarde burgemeester Guusje ter Horst. "Het programma is aangepast en er is elke dag een minuut stilte op de hoofdpodia. We hebben de feestgangers natuurlijk niet in de hand, maar we hopen dat iedereen zich respectvol gedraagt

Vierdaagse-lopers vallen flauw

Uitgegeven: 18 juli 2006 15:56
Laatst gewijzigd: 18 juli 2006 18:21

NIJMEGEN - Van de mensen die dinsdag tijdens de Vierdaagse onwel werden, zijn er zeker twintig voor alle zekerheid overgebracht naar een ziekenhuis. Eén van hen is een militair die mogelijk hartklachten had. Dat hebben de geneeskundige diensten en de organisatie van de Vierdaagse dinsdagmiddag op een persconferentie gezegd.
 

Wandelaars en toeschouwers vielen dinsdagmiddag bij bosjes flauw door de hitte. Heel veel wandelaars klaagden over misselijkheid, zij kregen het advies te stoppen. Een verpleegkundige op een motor reed heen en weer om bij problemen te beoordelen hoe erg ze waren en eventueel hulp in te roepen. In Lent konden wandelaars afkoelen onder een sproeinevel van de brandweer.

Blaren

Tussen twee en vijf uur behandelde het verzorgingscentrum van het Rode Kruis - naast wandelaars met blaren - 176 mensen, aldus coördinator Suzan Dirkx. De meesten hadden last van flauwtes, uitdroging of oververhitting. In plaats van de normale tien stretchers voor de medische dienst waren het er nu dertig. Volgens Dirkx was het extreem druk.

De organisatie is, hoewel de tropische temperatuur aanhoudt, niet van plan het traject van woensdag in te korten. De luchtvochtigheid is met 36 procent nog steeds vrij gunstig. Bij drukkend weer loopt de luchtvochtigheid op tot 80 procent. Voor woensdag is berekend dat de wandelaars twee liter vocht per uur moeten drinken: fase zwart.

Om half vijf dinsdagmiddag moesten nog zevenduizend wandelaars binnenkomen. Wegens de extreme omstandigheden verlengde de organisatie de sluitingstijd (van vijf) naar zes uur.

'Vierdaagse mogelijk naar andere periode in het jaar'

Uitgegeven: 19 juli 2006 11:45
Laatst gewijzigd: 19 juli 2006 11:52

NIJMEGEN - De organisatie van de Vierdaagse gaat de komende maanden alle klimaatgegevens van de negentig edities van het wandelevenement bestuderen. Daarbij komt aan de orde of de Vierdaagse in verband met de klimaatverandering mogelijk verplaatst moet worden naar een andere periode in het jaar. De Vierdaagse heeft al tachtig jaar lang plaats in de derde week van juli.
 

Een aangeslagen marsleider Wim Jansen zei dat woensdag in antwoord op vragen over de laatste jaren van de Vierdaagse, nu zich steeds vaker een zeer warm evenement voordoet. In 2003 zijn ook al maatregelen genomen in verband met de hitte.

Volgens Jansen is met name de zeer slechte weersverwachting voor donderdag - ruim boven de 30 graden in combinatie met een hoge luchtvochtigheid - doorslaggevend geweest voor het besluit de Vierdaagse af te gelasten. Donderdag zouden de wandelaars de heuvels rond Groesbeek hebben moeten bedwingen, wat als een zware opgave geldt.

Slachtoffer 'ervaren wandelaar'

Uitgegeven: 19 juli 2006 07:19
Laatst gewijzigd: 19 juli 2006 07:21

NIJMEGEN - Een van de twee mensen die dinsdag tijdens de Nijmeegse Vierdaagse overleed, was een zeer ervaren wandelaar die dit jaar voor de dertiende keer meedeed. Dat stelt een kind van het slachtoffer woensdag op het internetforum van de vierdaagsewebsite.
 

"Tot mijn verdriet is mijn vader een van de twee overledenen (Waalbandijk). Via deze weg wil ik laten weten dat mijn vader een zeer ervaren Vierdaagseloper was. Deze keer zou zijn dertiende keer worden. Ik kan dan ook gerust zeggen dat hij het persoonlijk zeer zou betreuren dat de Vierdaagse is afgelast (los van het feit dat hij de legitieme redenen hiervan in zou zien)."

"De berichten over niet genoeg drinken en/of eten zijn met zekerheid niet op hem van toepassing. Hij verkeerde in goede gezondheid en was gedegen voorbereid."

'Hulpverlening Vierdaagse onvoldoende gegarandeerd'

Uitgegeven: 18 juli 2006 21:58
Laatst gewijzigd: 18 juli 2006 22:47

NIJMEGEN - Wim Janssen, algemeen manager van de Vierdaagse, zei dinsdagavond dat de grenzen bereikt werden vanwege de extreme weersomstandigheden. "Het beroep dat dinsdag na twaalf uur 's middags op de hulpdiensten is gedaan door wandelaars van de Vierdaagse was dermate groot, dat de grenzen bereikt werden."
 

"Voor woensdag moest rekening worden gehouden met een verdere verslechtering van de weersomstandigheden. De hulpdiensten kunnen dat absoluut niet aan. Wij vinden dat we het onze wandelaars niet aan kunnen doen onvoldoende zorg te kunnen garanderen. Daarom hebben we, nadat diverse opties zijn overwogen, moeten besluiten de marsen af te gelasten", zei Janssen.

De organisatie, de gemeente Nijmegen, politie en tal van andere betrokkenen beraden zich later op de avond over alle consequenties die het unieke besluit heeft, aldus Jansen.

Ambulances

Volgens Jansen verslechterden de weersomstandigheden na het middaguur snel. Ambulances reden af en aan, maar konden niet aan de enorme hulpvraag voldoen. Bij de EHBO-post op het start- en finishterrein van de Vierdaagse liepen de wachttijden voor minder spoedeisende hulp op tot uren.

Onbegrip

Deelnemers aan de Vierdaagse hebben dinsdagavond met onbegrip gereageerd op de afgelasting van het evenement. Vooral het argument dat de hulpdiensten niet in staat zouden zijn om voldoende zorg te bieden in het hete weer, valt bij velen verkeerd. "Daar moet een organisatie die 48.000 wandelaars op pad stuurt toch op voorbereid zijn. Ik begrijp dat niet", aldus Noelle Niesten uit Maastricht in een reactie.

Volgens Niesten is het wel vaker zo warm geweest tijdens een Vierdaagse. "En toen werden de marsen met tien kilometer ingekort. Waarom daar nu niet voor gekozen is, is mij volstrekt onduidelijk." Het volledige wandelfestijn schrappen is erg rigoureus, ondanks het feit dat mensen zijn bezweken zouden zijn aan de hitte.

Els Depondt, eveneens uit Maastricht, ziet haar tiende deelname aan de Vierdaagse in duigen vallen. "Het is gewoon belachelijk. Het spijt me." Ze kan zich goed voorstellen dat er extra maatregelen nodig zijn na een snikhete wandeldag als dinsdag en dat mensen beschermd moeten worden.

Depondt: "Wat ik niet begrijp is dat de organisatie daar geen mouw aan kan passen. We kunnen veel vroeger van start gaan en minder kilometers maken. Bovendien zou het donderdag en vrijdag iets minder heet worden."

Vierdaagse afgelast

Uitgegeven: 18 juli 2006 19:41
Laatst gewijzigd: 19 juli 2006 09:25

NIJMEGEN - De negentigste editie van de Nijmeegse Vierdaagse is dinsdag voortijdig geëindigd in een drama. Twee wandelaars overleden, een persoon ligt in kritieke toestand in het ziekenhuis en twee anderen zijn na reanimatie buiten levensgevaar.
 

Bekijk video: Modem/ Breedband

De organisatie van het wandelevenement besloot dinsdagavond in overleg met burgemeester Guusje ter Horst en de hulpdiensten de Vierdaagse af te gelasten. Ter Horst zei later: "Woensdag zijn nog slechtere omstandigheden voorspeld. Het is onverantwoord om door te gaan." De weersomstandigheden voor met name woensdag waren verre van rooskleurig.

Er kwamen een kleine driehonderd meldingen binnen van mensen die voornamelijk door hitte onwel waren geworden. Dertig mensen zijn in het ziekenhuis opgenomen. Of het vooral om wandelaars of ook om toeschouwers gaat, is nog niet bekend. Veel mensen hebben urenlang in de brandende zon wandelaars staan aanmoedigen

42 graden

Volgens marsleider Wim Jansen verslechterden de weersomstandigheden na het middaguur snel. De temperatuur vlak boven de grond klom rond twee uur naar de 42 graden. Ambulances reden af en aan, maar konden niet aan de enorme hulpvraag voldoen.

Foto: Stefan Volmer |Ambulance voert onder politiebegeleiding een uitgeputte loper af, Strandpark Slijk-Ewijk

Bij de EHBO-post op het start- en finishterrein van de Vierdaagse liepen de wachttijden voor minder spoedeisende hulp op tot uren. Vooral op een onbeschut dijkje bij Lent waren de omstandigheden bar, vertelden wandelaars.

Routering

De routering van de wandeltocht van woensdag is dinsdagavond en -nacht weggehaald. De marsleiding wil zo voorkomen dat mensen woensdag op eigen houtje toch gaan lopen. Voor de wandelaars is een informatienummer ingesteld: 0900-4322473. Het gsm-netwerk in de regio Nijmegen is kort nadat de afgelasting bekend werd enige tijd plat gegaan.

Deelnemers aan de Vierdaagse reageerden dinsdagavond veelal met onbegrip. Vooral het argument dat de hulpdiensten niet in staat zouden zijn om voldoende zorg te bieden in het hete weer, valt verkeerd. Het volledige wandelfestijn schrappen is volgens velen te rigoureus. Ze zouden liever zien dat de organisatie de start vervroegt en de marsen inkort.

Vrijwilligers van het Rode Kruis zullen woensdagochtend vroeg aanwezig zijn bij de start om wandelaars op te vangen. Een woordvoerster verwacht een aanzienlijk aantal deelnemers die niet weten van de afgelasting. Dat geldt zeker voor hen die om 04.00 uur starten.

Vierdaagsefeesten

De Vierdaagsefeesten, met doorgaans ruim een miljoen bezoekers, gaan welgewoon door, maar ingetogen. Volgens Wim Smids, directeur van het Actief Comité Binnenstad Nijmegen (ACBN) hoeven alleen de artiesten een topprestatie in de hitte te leveren en kunnen de wandelaars gewoon toekijken. Op de grote podia is elke avond om 20.00 uur een minuut stilte voor de overleden wandelaars.

Het is eenmaal eerder voorgekomen dat er doden zijn gevallen bij de wandeltocht. Dat gebeurde in de editie van 1972, die tot nu bekend stond als de warmste Vierdaagse ooit. Het werd toen overigens iets minder warm dan dit jaar met een hoogste temperatuur van net geen 32 graden. De tocht is toen niet afgelast omdat de omstandigheden minder extreem waren.

Nijmeegse Vierdaagse op de schop

Uitgegeven: 21 juli 2006 17:54
Laatst gewijzigd: 21 juli 2006 19:03

NIJMEGEN - De Nijmeegse Vierdaagse moet een facelift ondergaan, vindt de politiek in de Waalstad. Het wandelevenement moet geprofessionaliseerd worden en de gemeente Nijmegen moet zich er meer mee gaan bemoeien. Burgemeester Guusje ter Horst gaf daarom vrijdag opdracht voor een uitgebreide evaluatie van de Vierdaagse.
 

Het onderzoek, dat eind oktober klaar moet zijn, richt zich in het bijzonder op de gebeurtenissen van afgelopen dinsdag. Op die dag overleden twee wandelaars als gevolg van de extreme hitte. Ondanks het voorspelde warme weer besloot de organisatie van de Vierdaagse de eerste etappe niet in te korten. Na de dood van het tweetal werd het evenement meteen afgelast.

Hulpdiensten

Ter Horst wil ook weten hoe de hulpdiensten de situatie hebben afgehandeld en hoe ze zich hebben voorbereid. Daarnaast neemt het onderzoek de samenwerking tussen gemeente en marsleiding onder de loep.

Ondertussen gaan er stemmen op in de Nijmeegse politiek om de Vierdaagse te verplaatsen naar het doorgaans minder warme voor- of najaar. Anderen vinden dat er protocollen moeten komen, zoals het automatisch inkorten van wandelroutes zodra de temperatuur boven de 30 graden uitkomt.

Marsleiding

De burgemeester vindt niet dat de marsleiding weinig zelfkritiek toont als het gaat om het besluit de route van dinsdag niet in te korten. "De schuldvraag is nu niet aan de orde. Pas na de evaluaties kunnen we vaststellen wat er eventueel fout is gegaan."

Ook het Openbaar Ministerie in Arnhem gaat de feiten rond het wandeldrama op de eerste en tevens laatste dag onderzoeken. Er is echter nog geen sprake van een strafrechtelijk onderzoek.

Meteoroloog

De organisatie van de Vierdaagse voert de komende tijd zelfstandig een evaluatie uit, los van het gemeentelijke onderzoek. Marsleider Wim Jansen sluit niet dat de Vierdaagse een eigen meteoroloog in dienst neemt.

De marsleiding geeft geen reactie op het feitenonderzoek van justitie naar de gebeurtenissen. "Wij hebben niks van justitie vernomen en kunnen daar dus niet op reageren", aldus een zegsman.

Stilte

Het doorgaan van de Vierdaagsefeesten ondanks het afblazen van de wandelmars, vindt Ter Horst een goede beslissing. De feesten zijn doorgegaan, maar met aandacht voor de gebeurtenissen. "De minuut stilte op de Waalkade was woensdag erg indrukwekkend. Het publiek heeft zich ook daarna respectvol gedragen." Enkele tientallen wandelaars herdachten vrijdag op hun eigen manier de twee overleden lopers met een mars van Cuijk naar Nijmegen.

ZIE OOK:
Nijmeegse Vierdaagse op de schop
Vierdaagse afgelast
'Hulpverlening Vierdaagse onvoldoende gegarandeerd'
Slachtoffer 'ervaren wandelaar'
'Vierdaagse mogelijk naar andere periode in het jaar'
Feest blijft ondanks abrupte stop Vierdaagse Nijmegen
Vierdaagse informeerde zich onzorgvuldig
Justitie onderzoekt feiten rond drama Vierdaagse
Nijmeegse Vierdaagse op de schop

Met dank aan nu.nl